تاریخ آخرین بروزرسانی مقاله دیوان عدالت اداری : خرداد ماه 1404
اگر فرصت خواندن مقاله را ندارید میتوانید به وویس زیر با صدای مشاور متخصص گوش دهید :
قوه قضاییه با هدف نظارت بر اجرای قانون فعالیت دارد و سازمان های مختلفی زیر مجموعه آن میباشند. دیوان عدالت اداری یکی از این ها است که جهت رسیدگی حقوقی و قضایی به شکایات مردم در برابر ادارات و نهاد های مختلف یا کارکنان و مامورین دولتی راه اندازی شده است.
در صورتی که کسی بعنوان فرد حقیقی از هر کدام از ارگان ها مبنی بر عدم رعایت قانون تعیین شده شکایتی داشته باشد میتواند آن را از طریق دیوان عدالت اداری پیگیری کند. در ادامه توضیحاتی مفصلی در خصوص این ارگان و نحوه ثبت شکایت خواهیم داد.
فهرست مطالب
دیوان عدالت اداری چیست؟
در خصوص دادگاه ها و انواع شکایت ها حتما خیلی شنیده اید یا حتی ممکن است خودتان هم جز کسانی بوده باشید که از شما شکایت شده است یا از کسی شکایت کردید و برای اینکار هم به دادسرا رفتید.
حالا ممکن است بنا به دلایل مختلف مشکلی بین شما و یک نهاد دولتی یا مامور دولت پیش بیاد و احساس کنید حقی نا حق شده است. در صورتی که از طریق همان اداره و سازمان نتوانید مشکل را حل کنید میشود به دیوان عدالت اداری مراجعه کرد.
در واقع دیوان عدالت اداری مجموعه زیر نظر قوه قضاییه است که برای رسیدگی و نظارت بر امور اجرای قانون راه اندازی شده است و میتواند به شکایات فردی بر علیه نهاد های مختلف رسیدگی و در نهایت رای صادر کند که برای طرفین لازم اجرا است.
جالب است بدانید اگر فردی خودش کارمند یا بازنشسته دولت باشد اما تصور کند که قانون در خصوص حقوق، ترفیع، رتبه بندی یا دیگر موارد نسبت به خودش رعایت نشده است میتواند از همان سازمان با ارائه مدارک و تنظیم دادخواست شکایت کند.
چندتا مثال واقعی
چند سال پیش قانون به اینصورت بود که اگر کسی قبلا در دانشگاه های دولتی تحصیل کرده باشد دیگر حق انتخاب دانشگاه دولتی در همان مقطع را نداشته باشد. این موضوع با شکایت یک خانم از سازمان سنجش و وزارت علوم پیگیری شد و با نظر دیوان عدالت اداری قانون لغو شد!
یا در مثال دیگر فردی به دلیل ضعیفی شدید چشم بر اساس قانون مکتوب و مورد تایید ستاد کل نیروهای مسلح از خدمت سربازی معاف بوده است اما در خصوص وی قانون اجرا نشد. این شخص با پیگیری های لازم و شکایت از مسئول کمیسیون پزشکی توانست از سربازی معاف شود.
روش شکایت به دیوان عدالت اداری
در صورتی که از هر کدام از وزارت خانه و سازمان های زیر مجموعه آن ها یا مامورین دولت یا سازمان های شبه قضایی شکایتی دارید و احساس میکنید قانون در خصوص شما اجرا نشده است لازم این مراحل را به ترتیب طی کنید.
مرحله اول :
برای انجام هر گونه اقدام حقوقی و قضایی باید دارای ثنا باشید که چند سالی است این موضوع اجباری شده است. پس از طریق سامانه ثنا بصورت غیر حضوری یا از طریق دفاتر خدمات قضایی بصورت حضوری اقدام به ثبت نام ثنا کنید.
شاید برای شما مفید باشد: راهنمای جامع سامانه ثنا
مرحله دوم :
در این مرحله که مهم ترین مرحله هم هست باید دادخواست تنظیم کنید. اینکار را خودتان بر اساس راهنمایی ارائه شده از سوی دیوان عدالت اداری یا از طریق وکلای پایه میتوانید انجام دهید. دادخواست پایه و اساس شکایت شما است.
مرحله سوم :
لازم است دادخواست را از طریق دفاتر و نمایندگی های دیوان در سراسر کشور ثبت و کد رهگیری دریافت کنید یا کار ساده تر را انجام دهید و از طریق دفاتر خدمات قضایی دادخواست خودتان را ثبت کنید. بعد از ثبت اطلاعات برای شعب دیوان ارسال و رسیدگی شروع میشود.
چندتا نکته مهم
📌 رسیدگی به پرونده های دیوان عدالت اداری در مرحله دادخواست بصورت غیر حضوری است.
📌 مجموعه دیواتن عدالت اداری در تهران قرار دارد اما نمایندگی های آن در مراکز استان ها است.
📌 رای، دادنامه و دیگر ابلاغیه ها از طریق سامانه ابلاغ قوه قضاییه قابل مشاهده است.
📌 فرصت تنظیم دادخواست اعتراض به رای برای افراد مقیم داخل کشور 20 روز تا 3 ماه است.
📌 فرصت تنظیم دادخواست اعتراض به رای برای افراد مقیم خارج از کشور 20 روز تا 6 ماه است.
📌 در صورت نیاز به حضور و انجام بررسی های بیشتر به فرد ابلاغ میشود.
📌 اطلاع رسانی ابلاغیه الکترونیکی بصورت پیامکی و تنها از طریق سامانه ثنا قابل مشاهده است.
نکته مهم
اگر شکایت شما درمورد معافیت سربازی است میتوانید نوشته ما درمورد شکایت به دیوان عدالت اداری برای معافیت سربازی را مطالعه فرمایید.
راهنمای تنظیم دادخواست برای شکایت در دیوان عدالت اداری
اگر نگاهی به سایت دیوان عدالت اداری به آدرس divanedalat.eadl.ir بیاندازید متوجه خواهید شد که به دلیل رسیدگی غیر حضوری و اینکه دادخواست پایه و اساس هر دعوای حقوقی میباشد لازم است طبق نکات تعیین شده اینکار انجام دهید که شامل این مراحل و موارد است.
محتویات دادخواست دیوان عدالت اداری :
📌 مشخصات کامل شاکی از جمله نام و نام خانوادگی، کد ملی و آدرس دقیق محل اقامت به همراه کد پستی باید درج و ثبت شود. همچنین در صورت داشتن وکیل لازم است اطلاعات وی نیز در دادخواست وجود داشته باشد.
📌 مشخصات فرد و مامور دولت یا نهاد و سازمانی که از آن شکایت دارید به همراه اطلاعات دقیق همچون آدرس و کد پستی و سمت فرد در صورت امکان باید درج و ثبت شود تا پیگیری و اطلاع رسانی به آن از طریق دیوان ساده باشد.
📌 موضوع شکایت باید دقیق و صریح باشد بطوری که با یک نگاه ساده بشود متوجه موضوع شد و نیازی به بررسی بیشتر نداشته باشد پس به این نکته خیلی توجه کنید و چند موضوع را که بهم مرتبط نیست در یک دادخواست نیاورید.
مطالب مرتبط: نحوه شکایت در دیوان عدالت اداری
📌 حالا باید شکایت را شرح دهید و در حد چند پاراگراف موضوع شکایت را توضیح دهید بطوری که با مطالعه آن به سرعت بشود متوجه شد که جریان چیست و به چه دلیلی شما از فرد یا سازمان خاصی شاکی هستید.
📌 مدارک و اسنادی که دارید در کنار دادخواست تنظیم شده را میتواند بصورت حضوری به نمایندگی های دیوان عدالت اداری در مراکز استان ها یا تهران تحویل دهید یا در اقدامی ساده تر تمامی موارد را از طریق دفاتر خدمات قضایی ثبت کنید و در زمان ابلاغیه حضور با خود همراه داشته باشید.
نکته
برای تنظیم دادخواست یا اقدامات بعدی میتوانید از وکیل پایه دادگستری استفاده کنید تا کارتان ساده تر شود همچنین اگر خودتان قصد اقدام دارید حداقل برای تنظیم دادخواست و نوشتار درست حقوقی و استناد به مواد قانونی با مشاور حقوقی مشورت کنید.
هزینه دادرسی دیوان عدالت اداری
قطعا برای انجام هر گونه رسیدگی قضایی با توجه به نوع پرونده لازم است هزینه هایی صورت گیرد که در ابتدا توسط شاکی پرداخت میشود. در نهایت با صدور رای نهایی تمامی هزینه های اعم از دادرسی های اولیه یا هزینه کارشناسی بر عهده محکوم خواهد بود.
لیست هزینه های دادرسی دیوان عدالت اداری
| تمبر دادگستری | 20 هزار تومان |
| تمبر دادگستری مرحله تجدید نظر | 40 هزار تومان |
| هزینه تصدیق هر یک از مدارک و اوراق | 1500 تومان |
| هزینه کارشناسی | تعیین بر اساس نوع پرونده |
توجه
هزینه های گفته شده که بعنوان هزینه اولیه است و بر اساس نرخ تورم اعلامی از سوی بانک مرکزی قطعا افزایش پیدا میکند این نرخ مربوط به سال 1404 میباشد.
نمونه برگه دادخواست دیوان عدالت اداری
تمامی مراجعین برای ثبت دادخواست لازم است حتما طبق برگه دادخواست قرار داده شده در سایت دیوان اقدام کنند که در پایین نمونه های آن را مشاهده میکنید.
برای دریافت فایل برگه دادخواست میتوانید با سرباز مشاور تماس بگیرید تا از طریق پیام رسان های مختلف برای شما ارسال شود.
چه کسانی میتوانند به دیوان عدالت اداری شکایت کنند؟
در ابتدای مقاله ماموریت دیوان عدالت اداری و دلیلی که برای آن راه اندازی شده است توضیح داده شد که مخصوص شکایت افراد حقیقی و حقوقی از نهاد ها و ارگان ها است. بنابراین امکان شکایت برای تمام جامعه وجود دارد.
هر کسی که با هر فرد و نهاد دولتی دچار مشکل باشد یا احساس کند قانون برای او اجرا نشده است به شرط اینکه دارای تابعیت ایرانی باشد میتواند از سراسر کشور بصورت غیر حضوری اقدامش را انجام دهد.
موضوعات قابل طرح در شکایات دیوان عدالت اداری
برای شکایت در هر موضوعی میشه به این سازمان مراجعه کرد البته در صورتی که پای فرد یا نهاد دولتی و حکومتی در میان باشد. مهم ترین موضوعاتی که معمولا مراجعه میشود شامل این موارد هستند:
| امور اراضی و شهرسازی |
| امور اداری و استخدامی |
| امور کار و تامین اجتماعی |
| امور مربوط به سازمان وظیفه عمومی |
| امور مربوط به دانشگاه ها و سازمان سنجش |
| امور مربوط به شکایت های شخصی از کارکنان دولت |
نکته
برای هر کدام از این موارد رویه مشخصی در نظر گرفته شده است بنابراین مخاطبان باید دقیقا بر اساس رویه اقدام کنند که بهتر است حتما با وکیل دارای تجربه در این زمینه مشورت شود.
مقایسه دیوان عالی کشور با دیوان عدالت اداری
در خصوص دیوان عدالت اداری توضیحاتی مفصلی داده شد اما شاید برای شما سوال باشد که دیوان عالی کشور کارش چیست و چه فعالیتی دارد. دیوان عالی کشور بالاترین و عالی ترین مرجع قضایی در کشور است.
این سازمان با هدف نظم دهی و نظارت بر اجرای قوانین و احکام قضات راه اندازی شده است و برجسته ترین قضات کشور در آن شاغل میباشند. در صورتی که پرونده ای مهم باشد و نیاز به بررسی های بیشتری داشته باشد در این دیوان عالی بررسی خواهد شد.
معمولا پرونده های امنیتی و سیاسی یا اختلاس های بزرگ به این مرجع قضایی ارجاع داده میشود و میتوان گفت موارد مربوط به شکایات از ارگان های دولتی که بیشتر جنبه فردی دارد تا عمومی به این مرجع مرتبط نیست.
دیوان عدالت اداری در قانون اساسی
قانون اساسی دارای 177 اصل میباشد که به تمامی موارد و سازمان های زیر مجموعه اشاره کرده است و ماموریت های آن ها را توضیح داده است یکی از این ها قوه قضاییه میباشد که خودش زیر مجموعه ای با عنوان دیوان عدالت اداری دارد.
ارتباط دیوان عدالت اداری با موضوعات نظام وظیفه
تمامی آقایونی که وارد سن 18 سالگی میشوند به دلیل مشمول شدن با نظام وظیفه سر و کار خواهند داشت یعنی یا باید به خدمت سربازی اعزام شوند یا معافیت بگیرند یا برای دریافت معافیت تحصیلی درخواست دهند.
این موضوع باعث شده است که خانواده ها هم درگیر شوند و در کنار فرزندش باشند یا حتی در موضوعاتی همچون کفالت همسر معلول شخصی که بعنوان خانم نه مشمول است نه نیازی به نظام وظیفه دارد هم درگیر شود.
برای تمامی موضوعات پیرامون سازمان وظیفه عمومی قوانین مشخصی تدوین شده است که ممکن است در مواردی متقاضی این احساس را داشته باشد که قوانین بصورت عادلانه برای او اجرا نشده است و در حقش ظلم شده است.
در نتیجه
میتوان برای این موارد هم وارد پروسه دادخواست دیوان عدالت اداری شد تا اگر اجرای قانون در خصوص شما انجام نشده است مرجع قضایی بالاتر پیگیری کند.
در خصوص مشمولان در حین خدمت سربازی هم دقیقا همین روال وجود دارد و علاوه بر سازمان قضایی نیروهای مسلح میتوان از طریق دیوان اقدام کرد.
آدرس دیوان عدالت اداری در تهران
همانطور که گفته شد دیوان عدالت اداری در تهران قرار دارد اما نمایندگی هایی در مراکز استان ها برای دریافت مدارک در نظر گرفته شده است که به هیچ عنوان رسیدگی پرونده انجام نمیدهند و فقط نماینده در استان های کشور هستند.
آدرس دیوان عدالت اداری در تهران بزرگراه ستاری ،بلوار شهید مخبری، نبش خیابان ایران زمین میباشد همچنین از طریق مترو میتوانید از هر کدام از ایستگاه های غرب تهران استفاده کنید. برای ارتباط تلفنی هم میتوانید با شماره 51200-021 تماس بگیرید.
در پایان درباره دیوان عدالت اداری بدانید…
ما در مجموعه سرباز مشاور بعنوان یک مرکز تخصصی مشاوره حقوقی سعی کردیم تا تمامی نکات را در مورد دیوان عدالت اداری بیان کنیم تا اقدامات شما در نهایت به نتیجه ختم شود البته در کنارتان هستیم تا اگر نیاز به مشاوره بود تنها با یک تماس همراهتان باشیم.
سوالات متدوال درباره دیوان عدالت اداری
❓ دیوان عدالت اداری در کجا قرار دارد؟
این سازمان در غرب تهران واقع شده است و نمایندگی هایی هم در بعضی از مراکز استان ها دارد.
❓ در چه صورت دیوان قانون را باطل میکند؟
در صورتی که قانون اجرایی بر خلاف قانون اساسی و رای مجلس باشد یا صادر کننده قانون صلاحیت لازم را نداشته باشد در این ابطال صورت خواهد گرفت.
❓ شاکی باید دارای چه شرایطی باشد؟
هیچ شرایط خاصی برای شکات در نظر گرفته نشده است و هر کسی بعنوان یک فرد و نهاد غیر دولتی میتواند از نهاد و فرد دولتی شکایت کند.
❓ میشه از نظام وظیفه شکایت کرد؟
در صورتی که قانون مکتوب مورد تایید ستاد کل نیروهای مسلح به درستی اجرا نشود میتوان با ارائه اسناد و مدارک لازم از این سازمان زیر مجموعه فراجا شکایت کرد.
