قوانین شکایت از چک برگشتی در سال ۱۴۰۴ | راهنمای گام به گام و نکات مهم حقوقی

تاریخ آخرین به روزرسانی مقاله قوانین شکایت از چک برگشتی: خرداد ماه 1404

اگر فرصت خواندن متن را ندارید، فقط به فایل صوتی زیر گوش دهید تا نظر مشاور متخصص را در مورد این موضوع بدانید:

چک یک سند تجاری است که در معاملات مدت دار جهت اطمینان بین خریدار و فروشنده رد و بدل میشود اما ممکن است در تاریخ تعیین شده توسط خریدار نقد نشود.به همین دلیل لازم است هر کسی نحوه شکایت از چک برگشتی را بداند تا در نهایت به پولش برسد.

با توجه به اینکه تعداد مراجع کنندگان به مراجع قضایی به همین دلیل خیلی زیاد است تصمیم داریم تا تا روال شکایت از چک برگشتی را با تمام جزئیات توضیح دهیم تا حتی دیگر نیازی به وکیل نداشته باشید و خودتان صفر تا صد اقدامات را انجام دهید.

چک برگشتی چیه و چه زمانی میشه شکایت کرد؟

چک یک سند تجاری است که بین خریدار و فروشنده رد و بدل میشود و دلیل آن این است که خریدار در زمان خرید پول کافی نداشته است و بجای آن از چک بعنوان اعتبار و ضمانت پرداخت در زمان دیگری استفاده میکند.

اما ممکن است حتی با وجود تضمین پرداخت در تاریخ دیگری بازهم چک نقد نشود یعنی فروشنده یا دریافت کننده چک بعد از مراجعه به بانک متوجه شود که به اندازه کافی پول در حساب صادر کننده چک نیست که در اینصورت میتواند از مسئول باجه بانک بخواهد چک را برگشت بزند.

برگشت خوردن چک چندتا دلیل دارد و بی مورد هم انجام نمیشود. اول اینکه بعد از برگشت زدن چک بطور اتوماتیک حساب های فرد صادر کننده چک مسدود خواهد شد همچنین اگر دریافت کننده قصد شکایت داشته باشد لازم است حتما چک را برگشت بزند.

چندتا نکته مهم

⚡روال شکایت از چک برگشتی بعد از مرحله برگشت زدن باید در دفاتر خدمات قضایی انجام شود.
⚡با برگشت خوردن چک دیگر امکان ثبت و صدور چک برای معاملات بعدی وجود ندارد.
⚡تا زمانی که چک برگشتی در سوابق فرد وجود داشته باشد امکان دریافت دسته چک جدید نیست.
⚡با داشتن چک برگشتی امکان دریافت تسهیلات و وام بانکی وجود ندارد.
⚡قاضی برای دادرسی نیاز به تاییدیه و شماره رهگیری صادره از بانک دارد.

تفاوت شکایت حقوقی و کیفری چک برگشتی

شکایت یک سند تجاری است و برای معاملات مالی در نظر گرفته شده است پس اگر شکایت از چک برگشتی صورت گرفته باشد در واقع یک پرونده حقوقی ایجاد شده است و در دادگاه و مجتمع های قضایی حقوقی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

اما بر اساس شرایط خاصی میشود این موضوع را بصورت کیفری اقدام کرد. شکایت کیفری در واقع حالتی است که شخصی شخص دیگر را نسبت به خودش متهم میداند بطوری که آن فرد علاوه بر ایجاد ضرر و زیان مالی یک جرم عمومی و به نوعی کلاهبرداری انجام داده است.

مطالب مرتبط : روش اعسار از چک برگشتی

پس در حالت حقوقی دو طرف ماجرا صادر کننده و دریافت کننده چک هستند و سوء پیشینه خاصی هم برای این دو ایجاد نمیشود اما در حالت کیفری علاوه بر این دو نفر نظام قضایی هم اعلام جرم خواهد کرد و برای کسی که از او شکایت شده است پرونده کیفری ایجاد میشود.

شرایط کیفری شدن چک برگشتی

بر اساس قانون اگر کسی حداکثر تا 6 ماه بعد از تاریخ سر رسید چک آن را برگشت بزند و حداکثر تا 6 ماه بعد از تاریخ برگشت زدن از صادر کننده چک شکایت کند در واقع پرونده کیفری ایجاد شده است.

چک نباید مشروط باشد و در آن چیزی بعنوان انجام دادن شرطی یادداشت نشده باشد در اصطلاح چک باید بطور مشخص در وجه گیرنده بدون موارد اضافی صادر شده باشد.

شاید برای شما مفید باشد : راهنمای کامل و جامع سامانه ثنا

بعد از اینکه چک برگشت خود نباید به شخص دیگری منتقل شود در واقع گیرنده ک باید بر اساس آن اقدامات لازم را انجام دهد.

چک بابت معاملات نامشروع نباشد برای مثال اگر در مسائل نزول و ربا و قمار پرداخت شده باشد دیگر جنبه کیفری ندارد چون خود این موضوع جرم کیفری است.

برای شکایت از چک برگشتی به کجا مراجعه کنیم؟

با مطالعه مطالب بالا باید متوجه شده باشید که در وضعیت شکایت از چک برگشتی برای موارد حقوقی هستید یا کیفری تا بتوانید شکایت را به درستی انجام دهید. پس در اولین قدم چک را برگشت بزنید و کد رهگیری را از بانک مربوطه بگیرید تا توسط دادگاه بررسی شود.

باید در اولین اقدام به یکی از دفاتر خدمات قضایی مراجعه کنید تا از طریق آنجا ثبت دادخواست انجام و مدارک مربوطه بارگذاری شود. بعد از اینکار برای شما شماره پرونده صادر خواهد شد و باید منتظر پیامک ابلاغیه باشید.

در نهایت با مراجعه به دادگاه در تاریخ و ساعت تعیین شده روند بررسی شروع خواهد شد و قطعا چند ماهی زمان میبرد چون خوانده حق دارد بعد از رای قاضی اعتراض بزند که در اینصورت هر بار نوبت دادگاه حداقل یک ماه جا به جا میشود.

چندتا نکته مهم

برای ثبت شکایت از طریق دفاتر خدمات قضایی نیاز به کد ثنا دارید.
امکان ثبت نام ثنا از همان دفتر خدمات قضایی یا بصورت غیر حضوری امکان پذیر است.
مدارک و مستندات پرونده برای اسکن حتما باید ارائه شود.

شرایط و مدارک لازم برای شکایت از چک برگشتی

کسانی که قصد شکایت از چک برگشتی دارند میتوانند خودشان یا وکیل قانونی آن ها روال اداری را پیش ببرد و برای اینکار حتما نیاز به مدارک مشخصی است. درواقع در زمان ثبت شکایت از طریق دفاتر خدمات قضایی و در دادگاه باید این مدارک ارائه شود.

✔ثبت نام ثنا ( در صورت عدم ثبت نام قبلی )
✔اصل مدارک شناسایی ( کارت ملی یا شناسنامه جدید)
✔اصل برگه چک دارای مهر برگشت توسط بانک
✔برگه استعلام اطلاعات صادر کننده چک مورد تایید بانک
✔شماره رهگیری چک اعلام شده از سوی بانک
✔ارائه مستندات معامله یا هر گونه دست نوشته یا قولنامه یا امثال این ها

چندتا نکته مهم

📌در صورتی که روی چک چیزی نوشته نشده باشد نیازی به ارائه مستندات نیست.
📌در این حالت خود چک بعنوان ضمانت پرداخت مورد تایید قاضی خواهد بود.
📌برای چک های کمتر از 400 میلیون تومان نیازی به ارائه مستندات به بانک نمیباشد.
📌چک های بالای 400 میلیون تومان برای برگشت نیاز به ارائه مستندات به بانک دارد.
📌در صورت عدم ارائه مدارک رسمی معامله بین طرفین بانک چک را برگشت نمیزند.
📌هزینه های دادرسی بر عهده کسی است که شکایت از چک برگشتی کند.
📌در صورت عدم توانایی برای پرداخت هزینه لازم است اعسار زد.
📌در تمام روند پرونده شاکی و موکلش یا هر یک به تنهایی میتوانند حضور داشته باشند.
📌تمامی ابلاغیه ها و رای های صادره از طریق سامانه ثنا اطلاع رسانی خواهد شد.

مهلت قانونی برای طرح شکایت از چک برگشتی

همانطور که گفته شد چک یک سند تجاری برای انجام ساده تر معاملات و به نوعی تضمین پرداخت مبلغ معامله است که میتواند بین دو شخص حقیقی یا حقوقی یا حقیقی و حقوقی رد و بدل شود و در نهایت صادر کننده چک به هر دلیلی به تعهداتش یعنی پرداخت مبلغ چک عمل نکند.

در اینصورت ممکن است در تاریخ سر رسید چک، دریافت کننده آن را برگشت بزند تا به نوعی طرف مقابل را تحت فشار قرار دهد و روال امور بانکی را برای وی مختل کند اما همچنان خبری از شکایت نیست و میشود همینطور ادامه داد.

مطالب مرتبط : قوانین چک برای مشمولین

در نهایت اگر ثبت شکایت تا 6 بعد از تاریخ سر رسید چک انجام نشود دیگر پرونده کیفری نیست و حقوقی خواهد بود اما برای آن مهلت مشخصی در نظر گرفته نشده است یعنی تا 100 سال هم بگذرد این چک برگشتی در سامانه صیاد خواهد بود و پرداخت آن بر عهده صادر کننده است.

نکته خیلی مهم

بر اساس قانون جدید بانک مرکزی که به تمامی بانک های عامل ابلاغ شده است در صورتی که از تاریخ برگشت خوردن چک حداقل 3 سال گذشته باشد اما شکایت حقوقی یا کیفری صورت نگرفته باشد صادر کننده میتواند برای رفع سوء اثر اقدام کند.

در واقع دیگر اعتبار حقوقی ندارد و قابل ارائه در مراجع قضایی نیست پس اگر چک را برگشت زدید لازم است حتما تا مدت 3 سال شکایت کنید همچنین اگر چک برگشت نخورد و از تاریخ سر رسید آن بیش از 3 سال بگذرد بدیهی است که چک فاقد اعتبار خواهد بود.

بهترین راه شکایت از چک برگشتی در دادگاه

شکایت از چک برگشتی برای بسیاری به دلیل اینکه تصور میکنند مسیر طولانی ای در پیش دارند سخت بنظر میرسد به همین دلیل تصمیم داریم تا بهترین و سریع ترین راه را به شما آموزش دهیم پس خیلی با دقت توجه کنید.

✔مرحله اول ثبت نام ثنا است چون طبق قانون جدید قوه قضاییه برای هر گونه اقدام قضایی نیاز به کد ثنا است و تمامی موارد ثبت شکایت یا دریافت نظر دادگاه از طریق سامانه ثنا انجام میشود.

✔مرحله دوم مراجعه به یکی از دفاتر خدمات قضایی است تا ثبت شکایت و ارائه مستندات و بارگذاری آن در سامانه انجام شود. با اینکار دیگر نیازی به مراجعه حضوری ندارید و سیستم بر اساس آدرس محل سکونت شما و نوع شکایت نزدیک ترین مجتمع قضایی را برای رسیدگی پرونده در تاریخ و زمان مشخص تعیین میکند.

✔مرحله سوم بعد از دریافت ابلاغیه که در آن زمان و تاریخ حضور شما از طریق سامانه ثنا ابلاغ شده است لازم است به همراه وکیل یا تنهایی و با داشتن مدارک و مستندات لازم پیرامون دادخواست به مجتمع قضایی و شعبه مربوطه مراجعه کنید.

✔مرحله چهارم زمانی است که شما رای نهایی قاضی را برای گذراندن تمام مراحل گرفته اید پس لازم است از طریق همان شعبه معرفی نامه ای برای شعبه اجرای احکام و تشکیل پرونده بگیرید و سریعا اینکار را انجام دهید.

✔مرحله پنجم لازم است بعد از تشکیل پرونده از طریق سامانه ثنا برای شعبه تعیین شده اجرای احکام جهت مراجعه به دادورز وقت بگیرید. دقت داشته باشید بدون وقت گرفتن امکان نهایی کردن پرونده وجود ندارد.

✔مرحله ششم دریافت استعلامات لازم توسط اجرای احکام است تا وضعیت حساب های بانکی کسی که از او شکایت شده است، خودرو و ملک و املاکی که دارد مشخص شود چون امکان توقیف یا مزایده ملک وجود دارد.

✔مرحله هفتم که آخرین مرحله است دریافت مجوز اقدام قانونی در خصوص توقیف و یا مزایده اموال است در صورتی هم که به چیزی نرسید میتوانید حکم جلب بگیرید و یا فرد را ممنوع الخروج کنید یا اگر زندانی است حکم اقامت در زندان بگیرید.

نکات بسیار مهم که در روند شکایت باید به آن توجه کنید:

ثبت نام ثنا را میتوانید بصورت غیر حضوری از طریق سامانه ثنا انجام دهید اما اگر برای شما سخت بود دفاتر خدمات قضایی خودشان اینکار را میکنند.

هزینه دادرسی توسط خواهان یا خوانده باید پرداخت شود و در نهایت کسی که محکوم شود هزینه را پرداخت میکند اما اگر در پرداخت هزینه دچار مشکل هستید دادگاه به شما حق درخواست اعسار میدهد بعلاوه اینکه طرف مقابل هم میتواند اینکار کند اما در نهایت پرداخت بر عهده محکوم است.

اعسار اعلام عدم توان پرداخت هزینه دادرسی با ارائه حداقل 2 شاهد بصورت حضوری در دادگاه و ارائه دیگر مدارک لازم است تا دادگاه بدون دریافت هزینه های دادرسی پرونده را پیش ببرد و عدالت را اجرا کند.

هر یک از طرفین میتوانند به رای دادگاه اعتراض کنند که بعد از اینکار پرونده به شعبه تجدید نظر ارسال خواهد شد و بعد از صدور رای توسط همانجا مجددا به شعبه اصلی صادر کننده رای برمیگردد. متاسفانه این مسئله روند را طولانی میکند اما حق طرفین پرونده محفوظ است.

برای هر بار مراجعه به اجرای احکام حتما وقت بگیرید چون دادورز حاضر در شعبه مسئولیتی برای پاسخگویی به شما ندارد. با دریافت وقت روند شکایت از چک برگشتی سریع تر و با دقت بیشتری انجام خواهد شد.

مطالب مرتبط دیگر : قوانین جدید چک برای عموم

برای چک هایی که مبلغ آن کمتر از 400 میلیون تومان است و روی آن چیزی یادداشت نشده است روند رسیدگی در کمتر از یک ماه زمان میبرد مگر اینکه هر کدام از طرفین یکبار به رای دادگاه شکایت داشته باشند.

نکات مهم درباره ثبت شکایت در دفاتر خدمات قضایی

⚡لازم است قبل از هر گونه ثبت شکایت ثبت نام ثنا انجام داده باشید.
⚡ثبت نام ثنا بصورت غیر حضوری یا از طریق دفاتر خدمات قضایی قابل انجام است.
⚡قبل از مراجعه به دفاتر خدمات قضایی بصورت اینترنتی وقت بگیرید.
⚡در صورت مراجعه حضوری حداقل یک ساعتی منتظر خواهید ماند.
⚡از قبل متن دادخواست را در قابل یک فایل متنی آماده کنید.
⚡حتما مدارک شناسایی همراه باشید در غیر اینصورت ثبت شکایت از چک برگشتی انجام نمیشود.
⚡مستندات و مدارک مرتبط با شکایت را باید برای بارگذاری در سیستم همراه داشته باشید.
⚡اطلاعات دقیق شامل نام و نام خانوادگی و کد ملی خوانده را همراه داشته باشید.
⚡بهتر از قبل از مراجعه و برای ثبت درخواست شکایت با وکیل مشورت کرده باشید.

رایج ترین دلایل رد شکایت چک برگشتی

ممکن است بین دو نفر چک رد و بدل شود و کاملا هم قانونی بنظر برسد اما در تاریخ سر رسید صادر کننده اقدام به پر کردن چک نکند و دریافت کننده هم بطور مشخص برای برگشت زدن و بعد از آن برای شکایت اقدام کند اما جالب است بدانید همیشه هم این اتفاق نمیوفتد!

در صورتی که مبلغ بیش از 400 میلیون تومان باشد لازم است در مراجعه به بانک حتما مدارک قانونی معامله همچون قولنامه همراه باشد در غیر اینصورت طبق ابلاغیه بانک مرکزی امکان برگشت زدن وجود ندارد و دریافت کننده باید مستقیما به مراجعه قضایی مراجعه کند.

در صورتی که چک را دریافت کرده باشید و ظاهرا همه چیز بصورت کتبی روی آن نوشته شده باشد اما صادر کننده از طریق سامانه صیاد چک را بنام شما ثبت نکرده باشد عملا یک کاغذ پاره بی ارزش دست شما است.

در صورتی که چک بنام شما ثبت شده باشد اما شما آن را تایید کرده نباشید بازهم فرآیند بصورت کامل انجام نشده است و امکان نقد کردن یا برگشت زدن وجود ندارد.

در صورتی که تمام موارد گفته شده رعایت شده باشد اما امضای چک مطابق امضای صاحب حساب نباشد بازهم چک برگشت زده نمیشود اما دارنده این سند تجاری میتواند برای شکایت کیفری اقدام کند.

قوانین جدید صدور حکم برای چک برگشتی

بر اساس هماهنگی های صورت گرفته بین بانک مرکزی و قوه قضاییه احکامی برای محکومیت صادر کنندگان چک های بلا محل تعیین شده است که در صورت اثبات و طی کردن روال قانونی شامل موارد زیر است.

📌حکم جلب

اولین و ساده ترین رای اجرای احکام صدور حکم جلب است که با شکایت از چک برگشتی و طی کردن روال قضایی میشه دریافت کرد.

📌توقیف اموال

دادگاه برای نقد کردن چک صادر شده میتواند دستور توقیف اموال دهد تا شاکی بتواند از طریق مزایده چک را نقد و مبلغ مورد نظر را دریافت کند.

📌مسدود سازی حساب ها

با اعلام بانک مرکزی مبالغ موجود در حساب های صادر کننده چک مسدود میشود تا زمانی که بدهی را پرداخت کند.

📌ممنوع الخروج کردن

در صورت بی ارزش بودن حکم جلب یا حکم توقیف اموال میشود از قانون ممنوع الخروجی استفاده کرد تا فرد خوانده امکان فرار قانونی از کشور را نداشته باشد.

احکام چک برگشتی در قوانین جدید

حکم جلب و دستگیری	حضور یا اقامت در زندان
توقیف خودرو	توقیف املاک مسکونی و غیر مسکونی
عدم امکان بازگشایی حساب جدید	عدم امکان استفاده از انواع تسهیلات بانکی
ممنوع الخروج شدن	عدم امکان گرفتن دست چک جدید

روش های رفع سوء اثر چک

✔چک هایی که برگشت خورده است از جنبه های مختلف فرد را تحت مشکلات مختلف قرار میدهد اما بر اساس قانون روش های رفع سوء اثر چک برگشتی در نظر گرفته شده است که طبق ابلاغ بانک مرکزی شامل این موارد است.
✔واریز مبلغ چک به حساب جاری و برداشت آن توسط دارنده چک و مسدود سازی از طربق بانک
✔ارائه لاشه چک به بانک و درخواست رفع سوء اثر
✔ارائه رضایت نامه محضری در صورت سوختن یا مفقودی و موارد مشابه این
✔ارائه نامه رسمی از مرجع قضایی جهت تایید حل و فصل شکایت حقوقی یا کیفری
✔سپری شدن مدت 3 سال از تاریخ برگشتی و عدم شکایت حقوقی یا کیفری توسط دارنده چک

در پایان درباره شکایت از چک برگشتی بدانید که…

ما در مرکز سرباز مشاور بعنوان یک مجموعه مشاوره حقوقی قصد داریم تا آخرین اطلاعات و قوانین را در خصوص شکایت از چک برگشتی به شما عزیزان منتقل کنیم امیدواریم که توانسته باشیم در این خصوص کمکتان کنیم. میتوانید برای دریافت مشاوره حقوقی همین الان با ما تماس بگیرید تا کارشناس در سریع ترین زمان ممکن شما را راهنمایی کند.

❓سوالات متدوال در خصوص شکایت از چک برگشتی

❓چک های صادر شده تا چه زمانی قابل نقد کردن است؟

بر اساس قانون تا 3 سال بعد از صدور چک صیادی باید برای نقد کردن آن به بانک مراجعه کرد و بعد از این مدت چک از نظر بانکی یا شکایت در مراجع قضایی فاقد اعتبار است وقابلیت نقد شوندگی ندارد.

❓تا چه زمانی امکان شکایت از چک برگشتی وجود دارد؟

تا 3 سال بعد از برگشن زدن چک باید برای شکایت اقدام کرد در غیر اینصورت چک فاقد اعتبار خواهد بود و قابل استفاده نیست.

❓برای ثبت شکایت از چک برگشتی باید ثنا داشت؟

برای تمامی امور حقوقی و قضایی حتی نقل و انتقال سند خودرو هم باید ثنا داشتو کسانی که ثنا ندارند در زمان ثبت شکایت لازم است ابتدا ثبت نام انجام دهند.

❓مشاوره روال شکایت بابت چک چگونه است؟

برای مشاوره میتوانید بجای پرداخت هزینه های زیاد وکالت با ما تماس بگیرید تا شما را دقیق راهنمایی کنیم. با این مشاوره بدون نیاز به وکیل و پرداخت هزینه های زیاد خودتان میتوانید تمام مراحل را انجام دهید.